Kiedy dług ulega przedawnieniu?

753

Terminy przedawnienia roszczeń są określone w kodeksie cywilnym i innych ustawach. Nie mogą być skracane ani wydłużane w umowie. Terminy te są liczone od momentu wymagalności roszczenia, czyli np. od końca terminu widniejącego na mandacie lub od dnia, w którym upływa termin płatności kolejnego miesięcznego rachunku, w przypadku np. kredytów bankowych – od wypowiedzenia umowy kredytowej, a jeśli umowa nie została rozwiązana, od ostatniego dnia ustalonej spłaty.

Podstawowy termin przedawnienia roszczeń to 10 lat.

Przepisy dotyczące poszczególnych zobowiązań wprowadzają także inne terminy przedawnienia:

1 rok:  roszczenia kupującego w przypadku stwierdzenia, że zakupiony towar nie jest zgodny z umową; roszczenia przewoźnika z tytułu jazdy bez ważnego biletu;

2 lata: roszczenia wynikające z umowy o dzieło, przy czym okres 2-letni liczony jest od daty oddania dzieła, a jeśli dzieło nie zostało wydane – od dnia, w którym według umowy powinno być oddane;

3 lata: roszczenia o świadczenie okresowe (m.in. opłaty za mieszkanie, telefon, energię elektryczną, gaz, alimenty); roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (m.in. roszczenia banków lub firm windykacyjnych przeciwko dłużnikowi); roszczenia ze stosunku pracy, licząc od dnia, kiedy to roszczenie stało się wymagalne;

5 lat: roszczenia z tytułu zachowku; zobowiązania podatkowe, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku; składki wobec ZUS;opłata dodatkowa nakładana w przypadku nieuiszczenia opłaty za parkowanie samochodu z, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym mandaty lub kary powinny zostać uiszczone;

Do przedawnienia nie dojdzie, jeśli:

  • wierzyciel wniesie sprawę do sądu, np. pozew o zapłatę, wniosek o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu,
  • komornik jako organ egzekucyjny rozpocznie działania,
  • dłużnik uzna długu, np. gdy zgodzi się na spłatę zaległości w ratach,
  • rozpoczęte zostaną mediacje sądowe.

Gdy bieg przedawnienia zostanie przerwany przez jedną z tych czynności, oznacza to, że zaczyna on biec od nowa, ale dopiero od zakończenia postępowania sądowego lub mediacji. Jeśli w sprawie zapadnie prawomocne orzeczenie sądowe lub dojdzie do zawarcia ugody przed sądem, termin przedawnienia wynosi 10 lat, nawet jeśli termin przedawnienia roszczenia danego rodzaju jest krótszy.  Inaczej jest wtedy, gdy przerwanie biegu przedawnienia nastąpiło na skutek uznania długu przez dłużnika. Termin przedawnienia będzie biegł od nowa, jednak okres przedawnienia nie ulegnie wydłużeniu. Jeśli zatem dla danego roszczenia okres przedawnienia wynosi 3 lata, to po przerwaniu jego biegu musi upłynąć kolejne 3 lata, aby roszczenie się przedawniło.

Przykład

Pani Krysia ma dług za mieszkanie, za które nie płaci od 2 lat. Zakład Gospodarowania Nieruchomościami (ZGN) skierował pozew do sądu o wydanie nakazu zapłaty. Sąd wydał nakaz, a pani Krysia nie odwołała się, czyli nie złożyła sprzeciwu. Wyrok sądu przerwałbieg przedawnienia. Teraz dług może być przedawniony dopiero po 10 latach, ale jeśli ZGN złoży wniosek o wszczęcie egzekucji do komornika, to każda czynność komornika przerywa bieg przedawnienia, a okres przedawnienia jest liczony od ostatniej czynności komornika.

 

Stan prawny na 01.01.2017 r.


Podstawa prawna

Kodeks cywilny z dnia 23 kwietnia 1964 r. (Dz.U. 2016, poz. 380, t.j., z późn. zm.): art. 118 , 124, 125, 568, 646.

Ustawa Ordynacja podatkowa z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. 2015, poz. 613,  t.j., z późn. zm.): art. 68.

Ustawa Kodeks rodzinny i opiekuńczy z dnia 25 lutego 1964 r. (Dz.U. 2015, poz. 2082,  t.j.): art. 137.

Ustawa Prawo przewozowe z dnia 15 listopada 1984 r. (Dz.U. 2015, poz. 915, t.j.): art. 77.

Ustawa o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. (Dz.U. 2016, poz. 1440, t.j., z późn. zm.):  art. 40d.