Jak zawrzeć małżeństwo?

351

Decydując się na zawarcie małżeństwa możemy wziąć ślub cywilny albo wyznaniowy.

MAŁŻEŃSTWO CYWILNE

Ślub cywilny bierzemy w urzędzie stanu cywilnego, czyli gminnej jednostce organizacyjnej, która została powołana do rejestracji zdarzeń, takich jak narodziny, zawarcie małżeństwa, zgon. Zawarcie małżeństwa cywilnego jest czynnością administracyjną. Polega na złożeniu – w obecności kierownika urzędu stanu cywilnego i dwóch dorosłych świadków – oświadczenia, że wstępuje się w związek małżeński. W Polsce możliwość zawarcia śluby mają jedynie osoby odmiennej płci.

Nie może zawrzeć małżeństwa osoba niemająca ukończonych lat osiemnastu. Jednak z ważnych powodów sąd opiekuńczy może zezwolić na zawarcie małżeństwa kobiecie, która ukończyła lat szesnaście, a z okoliczności wynika, że zawarcie małżeństwa będzie zgodne z dobrem założonej rodziny.

Ceremonia

Ceremonia ślubu cywilnego trwa około piętnastu minut. Kierownik urzędu stanu cywilnego wygłasza mowę, a ślubująca sobie para powtarza na głos treść oświadczenia, którego standardowa formuła brzmi: „Świadoma(y) praw i obowiązków wynikających z założenia rodziny uroczyście oświadczam, że wstępuję w związek małżeński z (imię przyszłej żony/męża) i przyrzekam, że uczynię wszystko, aby nasze małżeństwo, było zgodne, szczęśliwe i trwałe”.

Przyszli małżonkowie (w dokumentach urzędowych możemy spotkać się z mało romantycznym pojęciem „nupturienci” oznaczającym osoby mające zawrzeć związek małżeński) mogą rozbudować treść standardowego oświadczenia składanego w urzędzie stanu cywilnego, jeśli chcą, aby nabrało charakteru indywidualnego. Taką zmienioną treść przysięgi skonsultujmy jednak z kierownikiem urzędu stanu cywilnego.

Po złożeniu oświadczeń, podpisuje się akt małżeństwa i państwo młodzi zakładają sobie wzajemnie obrączki. Następnie jest czas na życzenia od zaproszonych gości.

Wybór urzędu, termin uroczystości, dokumenty

Ślub cywilny możemy wziąć w dowolnym urzędzie stanu cywilnego (nie obowiązuje rejonizacja). Uroczystość zawarcia małżeństwa odbędzie się najwcześniej po upływie miesiąca i jednego dnia od daty dostarczenia do urzędu stanu cywilnego dokumentów. W wyjątkowych sytuacjach można jednak zwrócić się z prośbą o przyśpieszenie terminu.

Dokumenty potrzebne, aby zawrzeć małżeństwo cywilne to:

  • panna i kawaler: dowód osobisty, skrócone akty urodzenia,
  • rozwodnicy: dowód osobisty, skrócony odpis aktu małżeństwa, odpis wyroku sądu potwierdzającego rozwód,
  • wdowcy: dowód osobisty, skrócone akty urodzenia, odpis aktu zgonu małżonka,
  • cudzoziemcy: paszport, akt urodzenia z tłumaczeniem na język polski, zaświadczenie o zdolności prawnej do zawarcia związku małżeńskiego wydane przez właściwy organ (odpowiednik naszego USC w kraju cudzoziemca lub ambasada).

Wszystkie dokumenty wystawione za granicą dostarczamy do urzędu stanu cywilnego przetłumaczone na język polski przez tłumacza przysięgłego. Osoba, która nie posługuje się językiem polskim, oświadczenie woli o zawarciu związku małżeńskiego składa w obecności tłumacza przysięgłego. Koszty ponoszą przyszli małżonkowie.

Koszt

  • opłata skarbowa za sporządzenie aktu małżeństwa – 84 zł,
  • opłata za każdy przedstawiony odpis skrócony (np. odpis aktu małżeństwa z adnotacją o rozwodzie, odpis aktu zgonu współmałżonka) – 22 zł,
  • opłata za zaświadczenie o zdolności prawnej do zawarcia małżeństwa przez obywateli Polski poza granicami kraju – 38 zł,
  • opłata za decyzję przyspieszenia miesięcznego terminu oczekiwania na zawarcie małżeństwa – 39 zł.

Nazwisko po ślubie

Każdy z nas może zdecydować o tym, jakie nazwisko będzie nosić po ślubie. Oświadczenie w tej sprawie składa się kierownikowi urzędu stanu cywilnego bezpośrednio po zawarciu małżeństwa.

Możliwe są tu następujące rozwiązania:

  • możemy nosić wspólne nazwisko, które jest dotychczasowym nazwiskiem jednego z nas (najczęściej kobieta przyjmuje nazwisko mężczyzny, ale nie jest to wymóg i równie dobrze mężczyzna może przyjąć nazwisko kobiety),
  • możemy zachować swoje dotychczasowe nazwiska,
  • możemy połączyć nazwisko małżonka ze swoim nazwiskiem (może ono mieć nie więcej niż 2 człony).

Jeżeli nie złożymy oświadczeń co do nazwiska, każde z nas pozostaje przy nazwisku dotychczasowym.

Ślub poza urzędem

Na wniosek osoby zamierzającej zawrzeć małżeństwo kierownik urzędu stanu cywilnego przyjmuje oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński poza urzędem stanu cywilnego, jeżeli wskazane we wniosku miejsce zawarcia małżeństwa zapewnia:

  • zachowanie uroczystej formy jego zawarcia oraz
  • bezpieczeństwo osób obecnych przy składaniu oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński.

Jeżeli wskazane we wniosku miejsce zawarcia małżeństwa nie spełnia tych wymogów, kierownik urzędu stanu cywilnego pisemnie odmówi przyjęcia oświadczeń o wstąpienie w związek małżeński we wskazanym miejscu.

UWAGA! Opłata dodatkowa od powyższego wniosku wynosi 1000 zł.

Wyjątkiem jest zawarcie związku małżeńskiego poza USC w przypadku osoby, która pozbawiona jest wolności albo kiedy jej życie lub zdrowie jest zagrożone. W takiej sytuacji nie ma dodatkowych opłat poza dotychczasową opłatą skarbową za sporządzenie aktu małżeństwa.

MAŁŻEŃSTWO WYZNANIOWE

W niektórych kościołach i związkach wyznaniowych w Polsce można wziąć ślub, który będzie miał skutki cywilnoprawne, czyli takie jak małżeństwo zawarte w urzędzie stanu cywilnego. Małżeństwo wyznaniowe zostaje zawarte, gdy mężczyzna i kobieta w obecności duchownego i dwóch świadków oświadczą wolę wstąpienia w związek małżeński.

W Polsce zawarcie małżeństwa wyznaniowego jest możliwe w jedenastu kościołach i związkach wyznaniowych. Są nimi:

  • Kościół katolicki (rzymskokatolicki, grekokatolicki, neounicki, ormiański),
  • Kościół Adwentystów Dnia Siódmego,
  • Kościół Chrześcijan Baptystów,
  • Kościół Ewangelicko-Augsburski,
  • Kościół Ewangelicko-Metodystyczny w RP,
  • Kościół Ewangelicko-Reformowany,
  • Kościół Polskokatolicki,
  • Kościół Starokatolicki Mariawitów,
  • Kościół Zielonoświątkowy,
  • Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny,
  • Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich.

Bliższe informacje związane z zawarciem małżeństwa wyznaniowego uzyskamy w urzędzie stanu cywilnego oraz u duchownego reprezentującego kościół lub związek wyznaniowy, którego jesteśmy członkami (np. w kościele katolickim więcej informacji otrzymamy w kancelarii parafialnej).

Decydując się na ślub wyznaniowy, potrzebujemy uzyskać wcześniej od kierownika urzędu stanu cywilnego (w miejscu zamieszkania jednego z narzeczonych) zaświadczenie stwierdzające brak okoliczności uniemożliwiających zawarcie małżeństwa. Takie zaświadczenie będzie zawierało również informacje odnośnie decyzji narzeczonych w sprawie nazwiska, jakie przyjmą po ślubie oraz nazwisk ich dzieci.

Ceremonia

Przebieg ceremonii ślubu wyznaniowego zgodny jest z tradycją w określonym kościele lub związku wyznaniowym. Oświadczenie woli zawarcia małżeństwa powinno jednak zostać spisane i poświadczone podpisem małżonków, duchownego i dwóch świadków.

Po ceremonii ślubu duchowny w ciągu 5 dni od zwarcia małżeństwa przekazuje kierownikowi urzędu stanu cywilnego zaświadczenie stwierdzające, że oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński zostały złożone w jego obecności. Kierownik urzędu stanu cywilnego sporządza wówczas akt małżeństwa.

UWAGA! Niezależnie od tego, czy wzięliśmy ślub cywilny, czy wyznaniowy, mamy prawo do otrzymania bezpłatnie 3 odpisów skróconych aktu małżeństwa. Zaświadczenie wydane przez urząd stanu cywilnego traci moc po upływie trzech miesięcy od dnia wystawienia.

Czy wiesz, że:

Przyjęło się, że świadkami zawarcia małżeństwa zostają kobieta (najczęściej przyjaciółka lub siostra panny młodej) i mężczyzna (przyjaciel lub brat pana młodego). Druhna i drużba (od słowa „drużba” oznaczającego „przyjaźń”) oprócz pisemnego poświadczenia, że w ich obecności państwo młodzi wyrazili wolę zawarcia małżeństwa, pełnią też rolę mniej oficjalną a równie ważną, udzielając swoją obecnością wsparcia państwu młodym. Dlatego też na świadków wybieramy zazwyczaj osoby bliskie. Od strony prawnej nie jest istotne, czy świadkami będą kobieta i mężczyzna (możemy wybrać osoby tej samej płci). Ważne jest, aby były to osoby pełnoletnie.

 

Stan prawny na 01.01.2017 r.


Podstawa prawna
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U.2016.2082).
Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (t.j. Dz.U.2016.1827 z późn. zm.).
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U.2016.1741).