Jaką pomoc można otrzymać w trudnych sytuacjach życiowych?

707

TRUDNA SYTUACJA ŻYCIOWA

Jeśli znaleźliśmy się w trudnej sytuacji życiowej i nie jesteśmy w stanie sami jej przezwyciężyć, możemy zwrócić się o pomoc do instytucji pomocowych, jakimi są gminne/dzielnicowe ośrodki pomocy społecznej. Wsparcia ze strony państwa możemy oczekiwać w przypadku np. bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, uzależnienia, ale także w przypadku trudności w przystosowaniu do życia po opuszczeniu zakładu karnego, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzeniu gospodarstwa domowego. Przepisy ustawy o pomocy społecznej nie określają zamkniętego katalogu trudnych sytuacji.

Kiedy do trudnej sytuacji życiowej dochodzi jeszcze ubóstwo, można ubiegać się o pomoc finansową. Osoba uboga to taka, której dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 514 zł. Dla osoby samotnej lub prowadzącej samotnie gospodarstwo domowe kryterium dochodowe wynosi 634 zł. Podane wysokości dochodów zmieniają się okresowo. Zawsze warto sprawdzić w ośrodku pomocy społecznej, jaka jest aktualna wysokość kryterium dochodowego.

UWAGA! W przypadku uzyskiwania dochodów z gospodarstwa rolnego przyjmuje się, że dochód z 1 ha przeliczeniowego wynosi 288 zł.

Dochodem są nasze przychody netto (w uproszczeniu – to co zostaje nam „na rękę” po potrąceniu podatków, składek na ubezpieczenie społeczne, alimentów płaconych na czyjąć rzecz.).

Do dochodu nie wliczamy:

  • jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego,
  • zasiłku celowego,
  • świadczenia wychowawczego,
  • stypendiów szkolnych,
  • świadczeń w naturze,
  • świadczeń z tytułu wykonywania przez osoby bezrobotne prac społecznie użytecznych,
  • dochodów z nieruchomości rolnej poniżej 1 ha przeliczeniowego.

Jednorazowy dochód

Gdy w ciągu 12 miesięcy od złożenia wniosku o pomoc finansową lub w okresie, gdy korzystamy już z pomocy społecznej, uzyskamy jednorazowy dochód – to kwota ta jest dzielona na 12 (liczba miesięcy w roku)  i doliczana do naszych miesięcznych dochodów. Dzieje się tak wtedy, gdy uzyskany dochód przekroczy pięciokrotność kryterium dochodowego osoby samotnej (3170 zł) zł w przypadku osoby samotnej lub pięciokrotność kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (2570 zł) .

Przykład

Pan Marcin jest osobą samotną, niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Nie ma żadnych własnych dochodów. Utrzymuje się jedynie z zasiłku stałego z pomocy społecznej. We wrześniu 2013 r. otrzymał odszkodowanie w wysokości 10 000 zł. Odszkodowanie zostanie potraktowana jako znaczny dochód pana Marcina, bo kwota przekracza 3170 zł.

Czy pan Marcin będzie mógł nadal otrzymywać zasiłek? Nie, ponieważ po podzieleniu wysokości odszkodowania, czyli 10 000 zł przez 12, otrzymujemy kwotę 833,30 zł. Ta kwota jest traktowana jako bieżący, miesięczny dochód pana Marcina przez najbliższe 12 miesięcy. Natomiast kryterium dochodowe do przyznania zasiłku stałego wynosi dla osoby samotnej 634 zł.

Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa i ma na celu wspieranie osób niemogących samodzielnie pokonać trudności życiowych. Wsparcie z pomocy społecznej może być udzielane w formie pieniężnej oraz niepieniężnej.

Prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobom posiadającym polskie obywatelstwo zamieszkującym i przebywającym na terytorium kraju.

Niektóre grupy cudzoziemców również mogą korzystać ze świadczeń pomocy społecznej, np. osoby posiadające zezwolenie na pobyt stały lub status uchodźcy, obywatele państw członkowskich Unii Europejskiej, posiadający zezwolenie na się pobyt stały, na pobyt tolerowany – jeśli zamieszkują i przebywają na terytorium Polski. Cudzoziemcy będącemu ofiarą handlu ludźmi oraz mają prawo do pomocy w formie schronienia, posiłku, niezbędnego ubrania oraz zasiłku celowego.

POMOC PIENIĘŻNA

Do świadczeń pieniężnych, które możemy uzyskać w ramach pomocy społecznej należą:

  • zasiłek stały,
  • zasiłek okresowy,
  • zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy,
  • pomoc dla rodzin zastępczych,
  • pomoc na usamodzielnienie oraz na kontynuowanie nauki,
  • pomoc państwa w zakresie dożywiania.

Zasiłek stały

Zasiłek stały możemy uzyskać, jeśli mamy orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy lub orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym lub umiarkowanym lub jeśli osiągnęliśmy wiek emerytalny oraz jeśli wykażemy, że jesteśmy ubodzy. Kryterium dochodowe do uzyskania zasiłku stałego to:

  • dla osoby samotnie gospodarującej – 634 zł,
  • dla rodziny – 514 zł na osobę w rodzinie.

UWAGA! Kryterium dochodowe zmienia się okresowo. Zawsze warto sprawdzić w ośrodku pomocy społecznej, jaka jest aktualna jego wysokość.

Maksymalna wysokość zasiłku stałego, to 604 zł.

Możemy dostać tyle, ile brakuje nam do wysokości kryterium dochodowego. Ośrodek pomocy społecznej (OPS) wyliczy wysokość zasiłku stałego  tzn. różnicę między kryterium dochodowym, a naszym dochodem. Ustawa o pomocy społecznej określa, że zasiłek nie może być niższy niż 30 zł.

Zasiłek okresowy

Kiedy znajdziemy się w niezależnej od nas, szczególnie trudnej sytuacji, której nie możemy pokonać samodzielnie np. długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, możemy starać się o zasiłek okresowy. Ma on nam pomóc przetrwać ten najtrudniejszy czas. Przyznanie zasiłku okresowego, podobnie jak zasiłku stałego, uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego.

Zasiłek okresowy dla osoby samotnej nie może przekroczyć 418 zł i nie może być niższy niż 20 zł.

W przypadku osoby samotnie gospodarującej oraz rodziny zasiłek okresowy równy jest 5O% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej/rodziny a dochodem tej osoby/rodziny.

Gmina, a dokładniej w jej imieniu ośrodek pomocy społecznej, wyznacza okres, przez jaki będziemy mogli pobierać tego typu zasiłek.

Zasiłek celowy

Zasiłek celowy przyznawany jest na konkretny cel np. zakup leków, leczenie, żywność, niezbędną odzież, pokrycie kosztu biletu kredytowego lub pogrzebu. O zasiłek celowy możemy ubiegać się również w przypadku zdarzenia losowego lub klęski żywiołowej.
W szczególnie uzasadnionych okolicznościach specjalny zasiłek celowy może zostać przyznany, nawet jeśli przekraczamy kryterium dochodowe. Świadczenie to ma jednak charakter uznaniowy i jest uzależnione od okoliczności oraz środków, jakimi dysponuje na tego rodzaju cele konkretny ośrodek pomocy społecznej.

Pomoc na usamodzielnienie

Pomoc na usamodzielnienie, m.in. na kontynuowanie nauki przysługuje osobie pełnoletniej opuszczającej jedną z podanych niżej placówek:

  • dom pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie,
  • dom dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży oraz schronisko dla nieletnich,
  • zakład poprawczy,
  • specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy,
  • specjalny ośrodek wychowawczy,
  • młodzieżowy ośrodek socjoterapii zapewniający całodobową opiekę,
  • młodzieżowy ośrodek wychowawczy.

Warunkiem uzyskania pomocy na usamodzielnienie jest zobowiązanie się do realizacji indywidualnego programu usamodzielnienia, opracowanego wspólnie z opiekunem usamodzielnienia, zatwierdzonego przez kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie.

Pomoc państwa w zakresie dożywiania

Ze środków przekazywanych w ramach Programu „Pomoc państwa w zakresie dożywiania” gminy udzielają wsparcia osobom spełniającym warunki do otrzymania pomocy wskazane w ustawie o pomocy społecznejoraz osiągającym dochody w wysokości nie przekraczającej 150% kryterium dochodowego.

Ze środków przekazanych gminom w ramach w/w Programu udziela się wsparcia w szczególności:

  1. dzieciom do czasu podjęcia nauki w szkole podstawowej,
  2. uczniom do czasu ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej,
  3. osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym

Pomoc może być udzielana w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych.

Podstawa prawna
Uchwała nr 221 Rady Ministrów poz. 1024 „Pomoc Państwa w zakresie dożywiania” na lat 2014-2020 (t.j. M.P. z 2015.821)

 

POMOC NIEPIENIĘŻNA

Do świadczeń niepieniężnych, które można uzyskać w ramach pomocy społecznej należą m.in:

  • praca socjalna,
  • schronienie,
  • posiłek,
  • niezbędne ubranie,
  • usługi opiekuńcze,
  • interwencja kryzysowa,
  • mieszkanie chronione,
  • pobyt i usługi w domu pomocy społecznej,
  • szkolenia, poradnictwo rodzinne, terapia.

Ponadto pomocy niepieniężnej udziela się potrzebującym poprzez opłacanie posiłków sprzedawanych w barach mlecznych, szkolne stypendia, regulowanie składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz społeczne, sprawienie pogrzebu. Pomoc tego typu świadczona jest przede wszystkim przez ośrodki pomocy społecznej.

stan prawny na 01.01.2017 r.


Podstawa prawna
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U.2016.930)
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U.2015.1238)