Świadczenie wychowawcze “500+”

215

Świadczenie wychowawcze ma stanowić pomoc państwa w wychowaniu dzieci i ma stanowić zachętę do zmiany modelu rodziny z 2+1 na 2+2. Celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Przysługuje ono w wysokości 500 zł miesięcznie na drugie i kolejne dziecko w rodzinie niezależnie od jej dochodów. Tylko w przypadku pierwszego dziecka obowiązuje kryterium dochodowe. Świadczenie wychowawcze juest wypłacane do czasu ukończenia przez dziecko 18 lat. Świadczenie nie jest opodatkowane.

Osboby uprawnione

O świadczenie wychowawcze mogą się ubiegać:

  • matka lub ojciec dziecka, także rodzice adopcyjni,
  • opiekun prawny dziecka,
  • opiekun faktyczny dziecka.

Opiekunem faktycznym dziecka jest osoba, która wystąpiła do sądu o przysposobienie dziecka i w tym czasie sprawuje nad nim opiekę.

UWAGA! O świadczenie wychowawcze może się ubiegać rodzic samotnie wychowujący dzieci (dziecko), niezależnie od tego, czy wystąpił o alimenty od drugiego z rodziców.

Świadczenie wychowawcze nie przysługuje, jeżeli dziecko:

  • zawarło związek małżeński lub
  • zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, lub
  • zostało umieszczone w pieczy zastępczej, lub
  • członkowi rodziny przysługuje za granicą na dziecko świadczenie o podobnym charakterze do świadczenia wychowawczego.

Świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, kryterium dochodowe wynosi 1 200 zł na osobę.

UWAGA! Przez pierwsze dziecko w rodzinie rozumie się jedyne lub najstarsze dziecko w rodzinie w wieku do ukończenia 18. roku życia. Jeśli w rodzinie jest dwoje dzieci, z których jedno jest już pełnoletnie, młodsze będzie uważane za pierwsze dziecko. W tym zatem przypadku prawo do świadczenia wychowawczego będzie uzależnione od dochodu na osobę.

Przy ustalaniu dochodu na osobę w rodzinie bierze się pod uwagę następujących jej członków:

  • małżonków,
  • rodziców dzieci,
  • opiekuna faktycznego dziecka oraz
  • zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także
  • dzieci, które ukończyły 25. rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna.

Dochód jest tak rozumiany jak w przypadku świadczeń rodzinnych. Do dochodu wlicza się alimenty od drugiego rodzica, a także z Funduszu Alimentacyjnego.

Tryb postępowania:

Świadczenie wychowawcze wypłaca urząd gminy lub miasta – może to robić za pośrednictwem ośrodka pomocy społecznej. Tam należy składać wniosek, który następnie jest ponawiany co roku. Wniosek można też złożyć przez internet.

Okres rozliczeniowy generalnie trwa od 1 października do 30 września następnego roku kalendarzowego. Istotne jest, że pierwszy okres na jaki przyznawane jest prawo do świadczenia jest dłuższy, gdyż rozpoczął się 1 kwietnia 2016 r. i trwać będzie  do 30 września 2017 roku.

Świadczenie jest wypłacane od miesiąca, w którym został złożony wniosek.

Do wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze (lub jedyne) dziecko należy dołączyć:

  • oświadczenie członka rodziny o dochodach osiągniętych w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na który ustalone jest prawo do świadczenia wychowawczego, innych niż dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym,
  • oświadczenie członka rodziny rozliczającego się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne o dochodzie osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na który ustalone jest prawo do świadczenia wychowawczego,
  • oświadczenie członka rodziny o wielkości gospodarstwa rolnego wyrażonej w hektarach przeliczeniowych ogólnej powierzchni w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na które ustalone jest prawo do świadczenia wychowawczego

Może się też okazać konieczne złożenie innych dokumentów. W zależności od sytuacji trzeba przedstawić między innymi:

  • zaświadczenie sądu opiekuńczego lub ośrodka adopcyjnego o prowadzonym postępowaniu sądowym w sprawie o przysposobienie dziecka,
  • prawomocne orzeczenie sądu orzekające rozwód lub separację,
  • orzeczenie sądu opiekuńczego o ustaleniu opiekuna prawnego dla dziecka.

Odwołanie od decyzji odmawiającej prawa do świadczenia wychowawczego składa się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a na decyzję wydaną przez SKO przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Wypłata świadczenia następuje w formie wybranej przez osobę uprawnioną. Może to być przelew na konto lub wypłata do rąk własnych. W przypadku jednak stwierdzenia marnotrawienia przyznanych środków, świadczenie wychowawcze może być przekazywane w całości lub w części w formie rzeczowej lub w postaci opłacenia określonych usług.

 

Stan prawny na 01.01.2017 r.


Podstawa prawna

Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U.2016.195)

Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie wychowawcze (Dz.U.2016.214)