W jakiej sytuacji otrzymamy rentę z ZUS?

401

O rentę z tytułu niezdolności do pracy z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) możemy ubiegać się, jeżeli spełniamy łącznie następujące warunki:

  • posiadamy orzeczenie o niezdolności do pracy,
  • mamy wymagany okres składkowy i nieskładkowy,
  • niezdolność do pracy powstała w okresach składkowych lub nieskładkowych, lub nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ich zakończenia.

UWAGA! Ten ostatni warunek nie obowiązuje ubezpieczonego, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiety lub 25 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy.

Niezdolność do pracy

Za niezdolnych do pracy zostaniemy uznani, jeżeli całkowicie lub częściowo utraciliśmy możliwość do pracy zarobkowej a powodem tego jest naruszenie sprawności organizmu nierokujące na odzyskanie tej zdolności po przekwalifikowaniu. Za całkowicie niezdolnych do pracy (odpowiednik dawnej II grupy inwalidzkiej) zostaniemy uznani, jeżeli utraciliśmy zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Jeśli wymagamy przy tym stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, zostanie u nas orzeczona niezdolność do samodzielnej egzystencji (dawna I grupa inwalidzka).

Orzeczenie o częściowej niezdolności do pracy (dawna III grupa inwalidzka) otrzymamy, jeśli utraciliśmy w znacznym stopniu zdolność do pracy zgodnej z posiadanym przez nas poziomem kwalifikacji.

O niezdolności do pracy orzekają lekarze orzecznicy ZUS. Niezdolność do pracy jest orzekana na okres nie dłuższy niż 5 lat, chyba że według wiedzy medycznej nie będzie rokowań odzyskania zdolności do pracy przed upływem tego okresu, wówczas niezdolność do pracy jest orzekana na okres dłuższy niż 5 lat.

Wymagany okres składkowy i nieskładkowy

Długość tego okresu zależy od wieku, w którym powstała niezdolność do pracy. Im jesteśmy młodsi, tym ten okres jest krótszy i wynosi:

  • 1 rok – jeżeli niezdolność do pracy powstała przed ukończeniem 20 lat,
  • 2 lata – jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 20 do 22 lat,
  • 3 lata – jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 22 do 25 lat,
  • 4 lata – jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 25 do 30 lat,
  • 5 lat – jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat.

Okres 5 lat powinien przypadać w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy. Warunku tego nie musimy spełniać, jeśli:

  • udowodnimy okres składkowy wynoszący co najmniej 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn oraz
  • zostaniemy uznani za całkowicie niezdolnych do pracy.

UWAGA! Wystarczy mieć jakikolwiek okres podlegania ubezpieczeniu, jeżeli niezdolność do pracy jest spowodowana wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy.

Data powstania niezdolności do pracy

Nie wystarczy jednak, żeby lekarz orzecznik ZUS uznał nas za osoby niezdolne do pracy aby nabyć prawo do renty. Równie ważna jest data powstania niezdolności do pracy, która również jest określa w orzeczeniu. Generalna zasada jest taka, że jednym z warunków uzyskania renty jest to, aby niezdolność do pracy powstała w odpowiednim okresie, np. w czasie kiedy były za nas odprowadzane składki rentowe do ZUS (np. podczas zatrudnienia na umowę o pracę) lub podczas innego kwalifikowanego okresu, np. podczas pobierania zasiłku chorobowego. Jeśli lekarz orzecznik określi, że niezdolność do pracy powstała nie później niż ciągu18 miesięcy od tych okresów, to również nabędziemy prawo do renty.

Data powstania niezdolności do pracy nie ma znaczenia do uzyskania renty, jeśli:

  • nasz okres składkowy i nieskładkowy wynosi co najmniej 20 lat dla kobiety lub 25 lat dla mężczyzny oraz
  • jesteśmy całkowicie niezdolni do pracy.

Aby otrzymać rentę z tytułu niezdolności do pracy należy złożyć wniosek do ZUS (KRUS).

Wniosek powinien zawierać:

  • imię i nazwisko osoby zainteresowanej
  • datę urodzenia
  • imiona rodziców
  • miejsce zamieszkania – zameldowania na pobyt stały
  • adres pobytu i adres do korespondencji
  • numer PESEL (lub serię i numer dowodu osobistego)
  • wskazanie rodzaju świadczenia, o które się ubiegamy
  • podpis
  • wskazanie sposobu wypłaty (przekazem pocztowym, konto bankowe)

Wniosek sporządzamy  na odpowiednim formularzu.

Do wniosku dołączamy:

  • kwestionariusz dotyczący okresów składkowych i nieskładkowych
  • dokumenty potwierdzające przebyte okresy składkowe i nieskładkowe
  • zaświadczenie od pracodawcy o wysokości osiąganego wynagrodzenia
  • zaświadczenie o stanie zdrowia od lekarza prowadzącego
  • inną dokumentację medyczną (karty informacyjne ze szpitala, dokumentacje rehabilitacyjne, badania profilaktyczne)
  • wywiad zawodowy – formularz ZUS N-10
  • kartę wypadku, jeżeli staramy się o rentę z powodu wypadku w pracy lub w drodze do pracy.

 

stan prawny na 01.01.2017 r.


Podstawa prawna
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U.2016.887)